Genel eğitim veren ortaokul ve liseler (Allgemein bildende höhere Schulen)

Genel eğitim veren okullar dört yıllık ortaokul (alt kademe) ve dört yıllık liseden (üst kademe) oluşur ve olgunluk sınavı ile (lise bitirme sınavı) bitirilir.

Lise bitirme sınavını başaran öğrencilere verilen lise diploması (olgunluk sınavı karnesi) üniversiteler, meslek yüksek okulları, pedagoji yüksek okulları ve akademilerde (bazı öğrenim dalları için ek sınavlara girilmesi gerekebilir) öğrenime devam edebilme ve ayrıca devlet memuru olabilme haklarını kazandırır.

• Öğrencinin 1. sınıfa kabul edilebilmesi için gerekli koşullar
• Daha üst sınıflara geçiş
• Genel eğitim veren ortaokul ve lise türleri
• Özel türler

Öğrencinin 1. sınıfa kabul edilebilmesi için gerekli koşullar

İlkokulun 4. sınıfının başarı ile bitirilmesi, Almanca, okuma ve matematik derslerinde bitirme notunun „pekiyi“ ya da „iyi“ olması veya öğrencinin bu derslerden aldığı notun „orta“ – „befriedigend“ olmasına rağmen diğer derslerdeki başarısı göz önüne alınarak okul öğretmenler kurulunun ortaokul ve lisede büyük bir olasılıkla başarılı olabileceği kanısına varması ve bu yönde karar vermesi, veya giriş sınavını başarması.

  

Daha üst sınıflara geçiş

Ortaokuldan (Hauptschule’den):
Yıl sonu karne notunun iftihar („mit ausgezeichnetem Erfolg“) derecesinde olması ya da karnede öğrencinin ortaokuldaki bir sonraki yılda Almanca, (konuşulan) yabancı dil ve matematik derslerinde en yüksek başarı grubuna alınacağının belirtilmiş olması. Diğer zorunlu derslerden alınan not en az „orta – befriedigend“ olmalıdır; ya da giriş sınavını başarması.

4. sınıftan sonra:
Birinci başarı grubunun yıl sonu karnesindeki diğer zorunlu derslerden alınan not en az „orta – befriedigend“ (ya da ikinci başarı grubunda „pekiyi“ veya „iyi“ ya da öğretmenler konferansı kararı ile „orta – befriedigend“) olmalıdır; aksi taktirde giriş sınavı gerekir.

Diğer okul türlerinden:
Gerekirse her ders için kademelendirme sınavı ya da giriş sınavı yapılır.

  

Genel eğitim veren ortaokul ve lise türleri

Aşağıda ders planları arasındaki farkların yalnız en önemlileri belirtilmiştir.

Alt kademe (1. ila 4. sınıf arası)

• 1. ve ikinci sınıflar: Ders planı tüm okul çeşitlerinde aynıdır; bir konuşulan yabancı dil (1. sınıftan 8. sınıfa kadar)
• 3. ve 4. sınıflar: Gymnasium (klasik ortaokul ve lise): Latince ya da alternatif olarak ikinci bir konuşulan yabancı dil; Realgymnasium (fen ağırlıklı ortaokul ve lise): Geometrik çizim, daha fazla matematik, fen bilimleri, teknik ya da tekstil iş bilgisi; Wirtschaftskundliches Realgymnasium (iktisat ağırlıklı lise): Daha fazla kimya, teknik ya da tekstil iş bilgisi.

Üst kademe (5. ila 8. sınıf arası)

Gymnasium (klasik ortaokul ve lise):
Latince (alt kademedeki Latince dersinin devamı ya da kısaltılmış bir geçişe başlama); ayrıca 5. sınıftan itibaren Yunanca ya da ikinci bir konuşulan yabancı dil (başlangıç ya da 3. öğrenim yılı ile devam).

Realgymnasium (fen ağırlıklı ortaokul ve lise):
Daha fazla matematik; ek olarak 5. sınıftan itibaren Latince (ilk kademede başlanılan Latince dersinin devamı da mümkündür) veya ikinci bir konuşulan yabancı dil; ayrıca tasarı geometri veya daha fazla biyoloji ve çevre bilimi, kimya ve fizik.

Wirtschaftskundliches Realgymnasium (iktisat ağırlıklı lise):
Beşinci sınıftan itibaren ikinci bir konuşulan yabancı dil ya da Latince. Ayrıca: Ev idaresi ekonomisi ve beslenme; daha fazla coğrafya ve iktisat bilgisi, psikoloji ve felsefe (uygulamalı dersler dahil).

Oberstufenrealgymnasium (orta kısmı olmayan lise):
Genel eğitim veren üst düzeydeki sekiz yıllık okulların yanı sıra orta kısmı olmayan liseler de bulunmaktadır (bazılarında geçiş-hazırlık sınıfı bulunur).

Bu okul tipinin karakteristik özellikleri: Giriş: 8. okul yılından sonra (5. sınıftan 8. sınıfa kadar); beşinci sınıftan itibaren ikinci bir konuşulan yabancı dil ya da Latince. Ayrıca enstrüman öğretimi veya resim ve iş bilgisi veya tasarı geometri ve daha fazla matematik ya da daha fazla biyoloji ve çevre bilimi, kimya, fizik (ve matematik).

  

Tüm öğrenciler için: 6. (7.) sınıftan 8. sınıfa kadar Gymnasium ve Oberstufenrealgymnasium’da haftada toplam 6 saat, Realgymnasium’da 8 saat ve Wirtschaftskundliches Realgymnasium’da 10 saat tutarında zorunlu seçme dersin alınması gereklidir. Bununla beraber haftalık zorunlu seçme ders miktarı okul özerkliği çerçevesinde değiştirilebilir (en az 4 saat, en fazla 10 saat).

Her okul hem alt kademede (orta okul) hem üst kademede (lise) belirli bir çerçeve dahilinde sunacağı dersleri kendi durumuna göre ayarlama olanağına sahiptir (okul özerkliği). Bu bağlamda okul kendine ait özerk ders programları da çıkarabilir. Bu şekilde kendine özgü bir profili olan ve hatta belirli özel konulara ağırlık verilen okullar oluşabilir (örneğin yabancı dil, müzik-yaratıcılık, spor, fen-teknik, ekoloji, enformasyon vb. ağırlıklı gibi)

  

Özel türler

• Genel eğitim veren müzik ya da spor ağırlıklı ortaokul ve liseler, yetenek sınavı ile (Eignungsprüfung)
  Spor ağırlıklı dersler: Ya 1. sınıftan itibaren (spor eğitimine özel olarak önem verilen fen ağırlıklı orta okul ve lise / Realgymnasium; sekiz yıllık) ya da 5. sınıftan itibaren (spor eğitimine özel olarak önem verilen lise / Oberstufenrealgymnasium; dört yıllık)
  Müzik ağırlıklı dersler: Ya 1. sınıftan itibaren ( müzik eğitimine özel olarak önem verilen orta okul ve lise ya da fen ağırlıklı orta okul ve lise, sekiz yıllık; müzik yüksek eğitimi görecek öğrenciler için müziğe özel olarak önem verilen fen ağırlıklı orta okul ve lise; dokuz yıllık) ya da 5. sınıftan itibaren (müzik eğitimine özel olarak önem verilen lise / Oberstufenrealgymnasium, dört yıllık; müzik yüksek eğitimi görecek öğrenciler için müziğe özel olarak önem verilen lise / Oberstufenrealgymnasium, beş yıllık)
• Tamamlayıcı öğrenim veren liseler (Aufbaugymnasium ve Aufbaurealgymnasium) (bazılarında geçiş-hazırlık sınıfı mevcuttur, 5. sınıftan 8. sınıfa kadar). Çalışanlar için liseler (Gymnasium, Realgymnasium ve Wirtschaftskundliches Realgymnasium): Akşam öğrenimi ya da açık öğrenim, süre: 8 yarıyıl. Giriş: Öğrencinin en geç okula kabul edildiği takvim yılında 17 yaşını doldurmuş olması gereklidir
• Dil azınlıkları için (Slovence, Hırvatça, Macarca) genel eğitim veren ortaokul ve liseler
• Werkschulheim (Sanat ortaokulu ve lisesi): Sanat öğretimine önem verilen (halen marangozluk, mekanik/elektronik ve elektronik ortaokul ve lise (1. sınıftan 9. sınıfa kadar); Okullar: Ebenau/Salzburg ve Evangelisches Gymnasium Viyana.
• Yabancı dil öğretimine özellikle önem verilen ortaokul ve liseler (bazıları halen deneme okullarıdır), örneğin Theresianische Akademie, Europagymnasien, toplam zorunlu yabancı dil sayısı 4 olan fen ağırlıklı ortaokul ve liseler (daha ayrıntılı bilgiler eyalet eğitim müdürlüklerinden alınabilir).

Deneme mahiyetinde yürütülen diğer özel türler (bilgiişlem, doğa bilimleri, spor ağırlıklı v.b.) ve genel eğitim veren yatılı ortaokul ve liseler (devlet okulları ve özel okullar) ile ilgili bilgiler eyalet eğitim müdürlüklerinden alınabilir.

İnternet’teki bilgiler: www.bmukk.gv.at/schulen/bw/abs/abs.xml

Geändert am 21.04.2009