Genel eğitim veren zorunlu okullar

• Genel okula gitme yükümlülüğü - Allgemeine Schulpflicht
• İlkokul (Grundschule / 6 yaştan 10 yaşına kadar)
• Ortaokul (Hauptschule / 10 yaştan 14 yaşa kadar)
• Özel eğitimsel desteğe gerek duyan öğrencilerin ilkokul, ortaokul ve genel eğitim veren liselere bağlı ortaokullara entegrasyonu
• Özel eğitim okulu (Sonderschule / 6 yaştan 15 yaşa kadar)
• Politeknik okul (Polytechnische Schule / 14 ila 15 yaş arası)
• Model denemesi çerçevesindeki Yeni Orta Okul (Neue Mittelschule)

Genel okula gitme yükümlülüğü - Allgemeine Schulpflicht

Avusturya’da devamlı olarak ikamet eden her çocuk okula gitmekle yükümlüdür. Genel okula gitme yükümlülüğü çocuğun 6 yaşını doldurmasını takip eden 1 Eylül tarihinden itibaren başlar ve dokuz okul yılı sürer. Genel okula gitme yükümlülüğü aşağıda belirtilen okul türlerinden birine devam etmek suretiyle yerine getirilir:

• İlk dört okul yılında
  ilkokula (Grundschule - Volksschule) ya da bir özel eğitim okuluna (Sonderschule) giderek;
• 5 ila 8’inci okul yıllarında
  ortaokula (Hauptschule), genel eğitim veren yüksek okulların - orta dereceli - orta bölümüne (Allgemeinbildende höhere Schule, ilkokul veya özel eğitim veren bir okulun orta bölümüne giderek;
• 9. okul yılında
  mesleğe hazırlık ağırlıklı bir politeknik okula (Polytechnische Schule), ilk- orta veya özel eğitim veren bir okula ya da genel eğitim veren ortaokul ve liseye giderek.

  

İlkokul (Grundschule / 6 yaştan 10 yaşına kadar)

Veli, okul yaşına gelmiş çocuğu yetkili ilkokula kaydettirmekle yükümlüdür.

• İlkokul I. kademenin (Grundstufe I - 1. ve 2. okul sınıfları) öğretim hedeflerine ulaşmak için çocuğun, yetenek ve/veya gereksinimlerine bağlı olarak 3 yıla kadar zamana ihtiyacı olabilir. Bu çerçevede aşağıdaki organizasyon şekilleri bulunmaktadır: Okul müdürünün veya sınıf öğretmeninin kanaatince ilkokul I. kademeyi (1. ve 2. okul sınıfları, gerekirse okul öncesi sınıf) tamamlamak için 3 yıla gereksinimi olan çocuklar, baştan itibaren I. kademedeki yani 1. ve 2. sınıf çocukları ile aynı sınıfa devam ederler, ya da ilk yıl organizasyon gereği ayrıca yürütülen okul öncesi sınıfta (Vorschulklasse) öğrenim görürler.
• Çocuğun yaşını doldurmadan okula kabul edilmesi: Henüz okula gitmekle yükümlü olmayan ve takip eden takvim yılının 1 Mart tarihinden önce 6 yaşını dolduracak olan çocuklar, ilkokul I. kademenin gereklerini yerine getirecek okul olgunluğuna erişmiş olmaları halinde, ailenin başvurusu üzerine önceden ilkokul 1. kademeye kabul edilebilirler. (1.9.2006 tarihinden itibaren geçerlidir)
• 1998/99 ders yılından itibaren ilkokul ders programında 1. sınıftan itibaren bir yabancı dil zorunlu alıştırma olarak (yani not verilmeden/verbindliche Übung) öngörülmüştür. Bir geçiş döneminden sonra zorunlu alıştırma şeklindeki „konuşulan yabancı dil“ dersinin 2003/04 öğretim yılından itibaren 1. okul kademesinden başlayarak tüm ilkokul sınıflarında zorunlu olarak sunulması gereklidir.
• Geçiş: Tahmin yöntemi (Prognoseverfahren) çerçevesinde 4. sınıfta çocuğun ilgileri ve başarı durumu göz önüne alınarak, bundan sonra hangi eğitim olanaklarının çocuk için tavsiye edilebileceği konusunda velilere bilgi verilir. Ortaokula devam edebilmenin koşulu 4. sınıfın başarı ile bitirilmiş olmasıdır.

Çocuğun genel eğitim veren daha üst seviyedeki bir okula (Allgemein bildende höhere Schule) kabul edilmesinin koşulları için, bakınız Bölüm 2.

İlkokuldan sonra gidilebilecek okullarla ilgili bilgi almak için İnternet adresi: http://www.schulpsychologie.at/hsoderahs

  

Ortaokul (Hauptschule / 10 yaştan 14 yaşa kadar)

Ortaokullar bulundukları bölgelere entegre edilmiş olup, öğrencilerin farklı gereksinimlerini (bulunulan bölgenin özellikleri, öğrencilerin bireysel ilgi ve yetenekleri gibi) bir dereceye kadar göz önünde bulundurabilecek esnekliğe sahiptirler.

• Almanca, matematik ve konuşulan yabancı dil (lebende Fremdsprache) derslerinde başarı grupları oluşturulmakta, böylece öğrencilerin başarabilme güç ve yetenekleri dikkate alınabilmektedir. Bunun yanısıra, dersler küçük gruplar halinde gerçekleşmektedir. En üst başarı grubunun gereksinmeleri genel eğitim veren üst düzeydeki okullarınkine (liseye bağlı ortaokul) eşittir.
• Tüm zorunlu derslerde öğrencilerin ayrıca ek dersle (Förderunterricht) desteklenmesi olanağı da vardır. Özellikle farklı başarı gruplarında öğretim yapılan derslerde bu olanaktan sık sık yararlanılır.
• Her okul belirli bir çerçeve dahilinde hangi dersleri okutacağına kendi özel durumuna göre kendi karar verme olanağına sahiptir. Bu amaçla okul kendine özgü ders planları oluşturabilir. Böylelikle kendine özgü bir yapıya sahip ve hatta belirli konulara ağırlık veren okullar oluşmaktadır (örneğin: yabancı dil, müzik-yaratıcılık, spor, fen ve teknik, çevrecilik, bilgisayar v.b. konulara ağırlık veren okullar gibi).
  
• Bunların haricinde spor ve müzik ortaokulları da bulunmakta olup, bu konulara ağırlıklı eğitim verirler.

3. ve 4. sınıflarda, gençlerin bundan sonra devam edebilecekleri eğitim olanakları ve meslek seçimi ve eğitimi üzerinde ağırlıklı olarak durulur. „Meslekleri tanıma“ (Berufsorientierung) adıyla yürütülen zorunlu ders, uygulamalı meslek günleri, çeşitli meslek gruplarının tanıtıldığı geziler ve günler düzenlenerek gençler bu konuda bilgilendirilir. Ortaokulda belirli bir başarı düzeyine ulaşabilen öğrencilerin genel veya mesleğe yönelik eğitim veren daha üst bir okula (allgemein bildende höhere Schule ya da berufsbildende mittlere und höhere Schule) doğrudan geçiş olanakları vardır.

  

Özel eğitimsel desteğe gerek duyan öğrencilerin ilkokul, ortaokul ve genel eğitim veren liselere bağlı ortaokullara entegrasyonu

Özürlü ve özürsüz öğrencilerin birlikte eğitim ve öğretim görmeleri (entegratif), yeni bir öğrenme deneyimi yaşamalarını sağlamaktadır. Eğitimde özel desteğe gereksinim duyan öğrencilerin ilkokul, ortaokul ve liselerin orta bölümlerinde diğer öğrencilerle birlikte aynı sınıfta eğitilmeleri olanağı vardır. Politeknik okulda ise entegratif eğitim alanında okul denemeleri gerçekleştirilebilmektedir.

  

Özel eğitim okulu (Sonderschule / 6 yaştan 15 yaşa kadar)

Özel eğitim okulu sekiz sınıftan (kademeden) oluşur, politeknik okulun veya mesleğe hazırlama yılının da eklenmesi halinde 9 okul yılını kapsar. Eğitim merciinin izninin ve okulun onayının alınması koşulu altında özel eğitim okuluna en fazla oniki yıl devam edilmesi mümkündür. Avusturya özel eğitim okulları sistemi on okul bölümünü içerir. Bu okullarda öğrenciler, özel olarak eğitilmiş öğretmenler tarafından bireysel öğretim ve eğitim yöntemleriyle temel bir eğitim alırlar ve böylece daha sonraki mesleki eğitime veya daha ileri derecedeki okullara hazırlanmış olurlar.

Ders programının şekline bağlı olmak üzere aşağıdaki özet eğitim okulu tipleri bulunmaktadır:

• Okula özgü ders programı olan özel eğitim okulları (Sonderschulen mit eigenem Lehrplan):
  Genel özel eğitim okulu (Allgemeine Sonderschule / yetenekleri kısıtlı ve öğrenme güçlüğü olan çocuklar için), görme, işitme ve ileri derecede özürlü çocuklar için özel eğitim okulları.
• İlkokul, ortaokul, politeknik okul veya bir diğer tür özel eğitim okulunun ders programını izleyen özel eğitim okulları:
  Bedensel özürlüler, konuşma zorluğu olan, görme özürlüler, zor işiten ve davranış sorunları olan öğrenciler için özel eğitim okulları, hastanelerdeki okullar.
• 1998 yılında özel eğitim okullarında 7. ve 8. okul kademesinde zorunlu alıştırma olarak „Mesleki yönlendirme“ (Berufsorientierung) dersinin konulması kararlaştırılmıştır. Bu zorunlu alıştırmanın amacı, öğrencilerin hedefe yönelik olarak kişiliklerinin gelişmesi, eğilimlerinin ve ilgi duydukları konuların belirlenmesi ve meslek planları konularını düşünmelerine ve ayrıca meslek yaşamını yakından tanımalarına ve kendi kişisel mesleki yollarını bulmalarına katkıda bulunmaktır.

Özel pedagojik teşvik gereksinimi bulunan gençleri iş ve meslek hayatına hazırlamak için alınan diğer bir önlem de özel eğitim okulunun 9. okul kademesindeki „mesleğe hazırlık” yılıdır (Berufsvorbereitungsjahr). Öğrencilere genel eğitim ve pratik mesleki eğitim veren dersler çerçevesinde kişisel yaşam ve meslek perspektifleri geliştirme yeteneği verilir.

  

Politeknik okul (Polytechnische Schule / 14 ila 15 yaş arası)

Politeknik okul 8. sınıftan sonra olup, bir okul yılı sürer. Dokuzuncu ya da gönüllü olarak devam edilen 10. okul yılında öğrenciler, genel eğitimin pekiştirilmesi, mesleklerin tanıtımı ve meslek temelinin oluşturulması yoluyla daha sonraki yaşama, özellikle de meslek hayatına hazırlanırlar. Okul yılının başında yer alan bir meslekleri tanıma safhası ve tüm derslere esas teşkil eden meslek tanıtma öğretim prensibi, meslek hayatını tanımak için çok çeşitli olanaklar sağlar. İşletme ve meslek tanıma gezileri ile işletmelerde, okul harici kurumlarda ve eğitim atölyelerinde gerçekleştirilen uygulamalı meslek günleri yoluyla meslek seçimi kolaylaştırılır.

Meslek temeli oluşturma dersleri farklı meslek dallarında (zorunlu seçme dersler) sunulmaktadır. Bu dallar ekonominin büyük meslek alanlarına karşılık düşmekte olup, öğrencilere temel yetenekler, beceriler ve bilgiler (anahtar vasıflar) sağlanır. İş ve pratik çalışmalara yönelik bir öğretim sistemi sayesinde öğrencilerin bireysel kabiliyetleri ve öğrenme arzuları teşvik edilir. Zorunlu seçme derslerin içerikleri çekirdek ve genişletme bölümlerine ayrılmış olup, böylece yetenekli öğrencilerin ek vasıflara sahip olmaları sağlanmaktadır.

Mesleki ilgi ve eğilimleri doğrultusunda her öğrenci aşağıdaki yedi daldan birini seçer:

• METAL (Metall)
• ELEKTRİK (Elektro)
• AHŞAP (Holz)
• İNŞAAT (Bau)
• TİCARET-BÜRO (Handel-Büro)
• HİZMET SEKTÖRÜ (Dienstleistungen)
• TURİZM (Tourismus

Bu dalların yanı sıra ya da bu dalların yerine okul özerkliği çerçevesinde yeni öğretim dalları da (örneğin enformasyon teknolojisi, mekatronik, ....) sunulabilir, burada özellikle o bölgedeki ilgili meslek dallarında çalışabilme şansları ve öğrencilerin ilgileri de göz önünde bulundurulur.

Genel eğitime giren zorunlu dersler (Din bilgisi, mesleki yönlendirme ve yaşam bilgisi, siyasal bilgiler ve ekonomi, Almanca, yaşayan yabancı dil (İngilizce), matematik, hareket ve spor, doğa bilgisi, ekoloji ve sağlık dersleri) genel eğitimin pekiştirilmesi için öngörülmüştür. Bu çerçevede Almanca, Matematik ve İngilizce derslerinde eğitim farklı başarı gruplarında ve/veya mesleki ilgi gruplarında gerçekleştirilir. Haftada 14 saat tutarındaki zorunlu seçme dersler ve haftada 18 saat tutarındaki genel eğitime giren zorunlu dersler sayesinde temel mesleki bilgiler ve yetenekler edinilir ve böylece öğrencilerin çıraklık eğitimine geçişe ya da daha yüksek okullara devam etmeye mümkün olan en iyi şekilde hazırlanmaları sağlanır.

Okul özerkliği çerçevesinde ayrıca zorunlu seçme derslerde ve genel zorunlu derslerde haftalık ders saati tutarı bölgesel koşullara ve öğrencilerin ilgilerine göre uyarlanabilir.

Bunların haricinde politeknik okulun öğretim planı geniş kapsamlı, ilgi ve başarıya yönelik serbest derslerin, eğilim gruplarının ve destek kurslarının organize edilebilmesini de sağlamaktadır.

Politeknik okul sistemi tüm Avusturya’yı kapsayacak şekilde organize edilmiş olup, yerel koşullara bağlı olarak başlı başına bir okul ya da organizasyon açısından genel eğitim veren zorunlu bir okul ile bağlantılı şekilde yürütülür.

Ayrıca politeknik okulu başarı ile tamamlamaları halinde öğrenciler, aynı eğitim dalından, seçilen meslek dalındaki haftalık ders saati en az 15 saat olan mesleki eğitim veren orta dereceli bir okulun 2. sınıfına ya da giriş sınavına gerek kalmadan lise dengi bir meslek yüksek okulunun 1. sınıfına geçme hakkını da elde ederler.

  

Model denemesi çerçevesindeki Yeni Orta Okul (Neue Mittelschule)

Yeni Orta Okul (NMS) model denemeleri 10 ila 14 yaş arasındaki tüm çocuklar için öngörülmüş ve ilkokulun 4. sınıfını bitiren tüm öğrencilere açık olan ortak bir okul tipi kurulmasını hedeflemektedirler.

Burada amaç çocukların çok küçük yaşta farklı eğitim kariyerlerine ayrılmalarının önlenmesi olduğu gibi, temellerini kişiselleştirme ve iç farkları vurgulamanın teşkil ettiği yeni bir öğrenme kültürünün geniş çapta uygulanması da Yeni Orta Okulun önemli bir özelliğini oluşturmaktadır. Yani her çocuk, kişisel yeteneklerine ve becerilerine uygun şekilde çalıştırılacak ve teşvik edilecektir. Çocuklar bir yandan derslerin içeriklerini kendi öğrenme hızlarında kavrayabilmek için gerekli zamana ve desteğe sahip olmakta, diğer yandan da özel yetenek ve becerilerinin yoğun bir şekilde teşvik edilmesi olanağına kavuşmaktadırlar.

Yeni Orta Okuldaki dersler genel eğitim veren orta okul (AHS - alt kademe - 5. ila 8. okul kademeleri) ders planına uygun olacak şekilde, zorunlu orta okul ve genel eğitim veren orta okul öğretmenlerinden oluşan ortak timler tarafından düzenlenirler. Bu okul tipini başarı ile tamamlayan öğrenciler - erişilen eğitim hedefine göre - daha yüksek bir orta dereceli ya da lise dengi okula girme hakkını kazanırlar.

Yeni Orta Okul model denemeleri, Okul Organizasyonu Yasası’nın 7a maddesi ile düzenlenmiş olup, böylece Yeni Orta Okulda başlanılan bir okul kariyerinin, tamamlanabilmesi de garantilenmiştir. Eyalet eğitim müdürlükleri ile Viyana eğitim müdürlüğü 2011/12 okul dönemine kadar ek model planları sunma olanağına sahip olup, mevcut okullara yenilerinin eklenmesi mümkündür.

İnternet’teki bilgiler: www.neuemittelschule.at

Geändert am 21.04.2009